Oszustwo internetowe: jak straciłem i odzyskałem 60 tys. zł

Niedawno zostałem oszukany na 15 000 euro, czyli ponad 60 000 zł. W tym odcinku pokazuję, jak straciłem te pieniądze i jak większość z nich odzyskałem. Jeżeli sądzisz, że oszustwa internetowe dotyczą wyłącznie innych osób, ta historia może zmienić twoje podejście.

Inwestuję głównie w nieruchomości w Polsce, ale razem ze wspólnikiem kupiliśmy testowo jedno mieszkanie w Hiszpanii. Chcieliśmy małym projektem sprawdzić rynek, obsługę i możliwość dywersyfikacji kapitału, zanim zaangażujemy większe środki.

Organizacja inwestycji okazała się trudna pod względem komunikacji, bankowości, kredytu i obsługi. Mimo dużego portfela w Polsce jedno mieszkanie w Hiszpanii generowało wiele problemów, dlatego zdecydowałem się je sprzedać. Znaleźliśmy kupującego, podpisaliśmy umowę, a klient wpłacił 30 000 euro zadatku. Każdy ze wspólników miał otrzymać po 15 000 euro, więc postanowiliśmy od razu sprawdzić, jak działa przelew pieniędzy z Hiszpanii do Polski.

Wspólnik wysłał mi numer rachunku na WhatsAppie. Skopiowałem go i wkleiłem do aplikacji Banco Sabadell. Zatwierdziłem przelew kodem wyświetlonym w aplikacji, a operacja została wykonana. Po kilku dniach zapytałem, czy pieniądze dotarły. Wspólnik powiedział, że nie, choć miałem potwierdzenie przelewu. Zaczęliśmy sprawdzać historię operacji i szukać przyczyny.

Numer rachunku widoczny na potwierdzeniu nie zgadzał się z numerem skopiowanym z rozmowy. Początek był identyczny, ale końcowe cyfry różniły się w sposób łatwy do przeoczenia. Bank potwierdził, że środki zostały zaksięgowane na rachunku osoby trzeciej. Nie pomyliłem się przy ręcznym przepisywaniu, ponieważ numer kopiowałem. Uznałem więc, że mam do czynienia z oszustwem.

Najbardziej prawdopodobne wydawało mi się złośliwe oprogramowanie podmieniające zawartość schowka. Zdarzyło się to na iPhonie. Później dowiedziałem się, że rachunek odbiorcy był wielokrotnie wskazywany w związku z podobnymi próbami oszustwa.

Początkowo byłem w szoku. Kwota była duża, a część pieniędzy należała do wspólnika, dlatego czułem szczególną odpowiedzialność. Złożyłem reklamację w banku, ale nie doprowadziła ona do cofnięcia operacji. Zgłosiłem przestępstwo na policji. Polski bank wskazywał, że informacji o rachunku może udzielić organom ścigania, a bank hiszpański odpowiadał, że zatwierdzony numer był poprawny i przelew wykonano prawidłowo.

Nie miałem wielkich nadziei, ale policja i prokuratura zadziałały szybko. Ustalono, że pieniądze nadal znajdowały się na rachunku odbiorcy. Prokuratura zajęła konto, zablokowała środki i wydała dyspozycję zwrotu. Po sprawdzeniu rachunku w publicznym serwisie znalazłem komentarze ostrzegające przed oszustwem i wiele wcześniejszych wyszukiwań. Podejrzewam, że sprawcy nie mieli już dostępu do konta, dzięki czemu środki nie zostały wypłacone ani przesłane dalej.

Nie odzyskałem pełnej kwoty. Rachunek odbiorcy był prowadzony w złotych, więc pieniądze przewalutowano przy wpływie i ponownie przy zwrocie na konto w euro. Ostatecznie wróciło około 14 000 euro, czyli o 1000 mniej. Na co dzień prawie nie przygotowuję przelewów samodzielnie. W firmie pracownicy dodają płatności do koszyka, a ja je zatwierdzam. Rozdzielenie przygotowania i akceptacji jest dodatkowym poziomem kontroli.

Żaden telefon, system ani program ochronny nie usuwa wszystkich zagrożeń. Przy kopiowaniu danych wrażliwych trzeba sprawdzić, czy nic nie zmieniło się po drodze. Zabezpieczenia bankowe pomagają tylko wtedy, gdy uważnie czytasz informacje przed zatwierdzeniem.

Zawsze weryfikuj cały numer rachunku, niezależnie od tego, kto go wysłał. Nie działaj w pośpiechu. Przy dużej kwocie wykonaj najpierw przelew próbny na jedno euro lub jedną złotówkę i potwierdź jego odbiór. Szybka reakcja zwiększa szansę odzyskania pieniędzy. Przygotowałem potwierdzenia własności rachunku, potwierdzenie przelewu, dokumenty transakcji i korespondencję z WhatsAppa, aby policja otrzymała od razu pełny materiał.

Nie warto rezygnować ze zgłoszenia tylko dlatego, że ktoś twierdzi, iż policja nic nie zrobi. Czułem odpowiedzialność za pieniądze wspólnika i postanowiłem wykorzystać każdą dostępną drogę odzyskania środków. Problemy bankowe pojawiły się już przy zakupie mieszkania. Gdy przesyłałem euro przez polski bank, rachunek został czasowo zablokowany i musiałem osobiście przedstawiać dokumenty potwierdzające źródło pieniędzy.

Z perspektywy tej inwestycji polskie systemy administracyjne i bankowe oceniam jako rozwinięte. Wiele spraw można załatwić zdalnie, a komunikacja z urzędami i zabezpieczenia przelewów są dla mnie bardziej przejrzyste. W Hiszpanii problemem były dla nas komunikacja z bankiem, wygląd systemu, procedury oraz próba uzyskania kredytu. Bank analizował dochody bardzo schematycznie, a obsługa trwała długo, dlatego zrezygnowaliśmy z finansowania zakupu kredytem.

Na tle tych doświadczeń pozytywnie oceniam polskie zabezpieczenia, choć nadal wymagają one rozsądku użytkownika. Udostępnianie loginów, haseł, kodów i dostępu do urządzenia może ominąć nawet dobry system ochrony. Odzyskałem prawie całą kwotę i nagrywam ten materiał jako ostrzeżenie. Każdy może paść ofiarą oszustwa, jeżeli nie sprawdzi danych. Przy każdym większym, a szczególnie zagranicznym przelewie weryfikuj wszystko dwa razy.